Retina, Vitreus ve aralarındaki ilişki
Retina gözün içinde, arka iç duvarını tamamen kaplayan ince saydam bir dokudur. Vitreus ise gözün arkasında iç boşluğu dolduran yumurta akı kıvamında jelimsi bir yapıdır. Göz hacminin 2/3’ünü oluşturan vitreus arkada retina ile çepeçevre yapışık komşuluktadır.

Retina Yırtılması-Retina Dekolmanı ve Tipleri
Yaşlanmayla veya dejeneratif hastalıklar neticesinde vitreus dokusunda bozulmalar başlar. Mevcut jel kıvamı zamanla sıvılaşır, pıhtılaşır ve vitreusun retinaya yapışık olduğu yerlerden yavaş yavaş ayrılır. Bu ayrılmaya arka vitreus dekolmanı denir. Vitreus dekolmanı retinası sağlam olan kişilerde çoğunlukla problemsiz olarak sonuçlanır. Bazı durumlarda ise retina bir veya birkaç yerden yırtılır. Bu yırtık yerinden sıvı girmeye başlar ve retinayı bulunduğu yerden ayırır. Bu duruma retina dekolmanı denir.

Yerinden ayrılan retina normal fonksiyonunu yerine getiremez. Retina Yırtılması ve takip eden retina dekolmanı oldukça ciddi bir problemdir. Kendiliğinden iyileşmez ve tedavi edilmediği takdirde körlüğe varan ciddi görme kayıplarına sebep olur. Erken tanı ve tedavi çok önemlidir.

Retina dekolmanı ortaya çıkış özelliklerine göre akademik olarak üç şekilde sınıflandırılır;

Regmatojen (Yırtıklı) Retina Dekolmanı, en sık görülen retina dekolmanı olup bir yırtık ile başlar.

Traksiyonel (Çekintili ) Retina Dekolmanı, retina tabakasının altındaki pigment epiltelinden avasküler veya fibrotik vitreus membranları tarafından çekilerek ayrılmasıyla oluşur. Traksiyonel retina dekolmanının en sık nedenleri proliferatif fiyabetik retinopati ve perforan göz yanmalarıdır.

Eksüdatif (Seröz) Retina Dekolmanı,diğer iki türden daha nadir görülür. Retina pigment epitelinin zarar görmesi sonucu bir sıvının retina altı boşluğa toplanması sonucu oluşur. Retinada yırtık ve delik yoktur. Subretinal sıvı yerçekimine göre hareket eder. Eksüdatif retina dekolmanı nedenleri arasında koroid tümörleri, retinal vasküler anomaliler, oküler enflamasyonlar, santral seröz retinopati ile bazı nadir hastalıklar sayılabilir. Tedavisi oluşma sebebine göre yapılır.

Belirtileri ve Sebepleri
Hastalığın ilk belirtileri ışık çakmaları, flaş patlamaları, sinek uçuşmalarıyla birlikte, kurum yağmasını andıran koyu renkli yukarıdan aşağı düşen noktalardır. Bir süre sonra dekole olan bölümde görme alanı defekti ortaya çıkar, görme bulanıklaşır, bazen hareket eden gri bir perde algılanır.

Periferik tutulumlu retina dekolmanında görme alanında daralma izlenir. Makulanın da dekole olmasıyla hastanın merkezi görmesi bozulur. Bazı ağır durumlarda görme düzeyi el hareketlerine kadar düşer.

Retina dekolmanı olan gözde göz içi basıncı sağlam göze göre düşüktür. Biyomikroskopide ön kamarada ve ön vitreus içinde hücre sık görülür. Yırtılan ve ayrışmış (dekole) olan retina yapılan fundus muayenesinde kabarık ve beyaz renkte görünür ve göz hareketleriyle serbestçe dalgalanır.

Her ışık çakması, gözde uçuşan leke mutlaka retina dekolmanı olunduğu anlamına gelmez. Ancak bu belirtileri olan hastaların mutlaka bir göz doktoruna başvurmaları önerilir. Yapılan rutin göz muayenesinde vitreus ayrışması tespit edilmiş ancak retina yırtılması oluşmamış kişilerin, düzenli olarak kontrollerine devam etmesi gerekir.
Sebep ve risk faktörleri ise,
• Yaşlanma,
• Ailede dekolman geçmişi,
• Miyop
• Tek gözde meydana gelmiş retina dekolmanı
• Göze gelen direkt darbeler
olarak sayılabilir.

Tanı ve Tedavi
Gözbebeği büyülterek göz muayenesi yapılır. Biyomikroskopide ön kamarada ve ön vitreus içinde hücre sık görülebilir. Direkt ya da indirekt oftalmoskopi yöntemi ile vitreus ve retina bölgesi geniş alanda incelenir.

Oftalmoskopla yapılan göz dibi (fundus) muayenesinde retinada yırtıklar saptanır. Yırtıklar oval, at nalı ya da yarımay biçiminde olabilir. Yırtılan retina tabakası bir damar üzerinden geçiyorsa göz içine bir kanama görülür. Yırtılan ve dekole olan retina kabarık ve beyaz renkte görünür ve göz hareketleriyle serbestçe dalgalanır.

Özellikle kanamaya bağlı fundus muayenede seçilemeyen dekolmanı tespit etmek için ultrasonografik inceleme yapılır.

Retina dekolmanının tek tedavisi cerrahi müdahaledir. Hasta durumuna göre farklı cerrahi yöntem uygulanabilir.

Skleral çökertme (sörklaj), yönteminde önce yırtıklar kapatılır, çekintileri azaltmak için gözün durumuna göre yırtık bölgesine gelen alana veya gözün etrafına çepeçevre silikon bant konarak yırtık bölgesinde retinanın yapışması için çökertme yöntemi uygulanır.

Pnömatik retinopeksi, denilen bir başka yöntemde gözün içine genleşen bir gaz konulur. Bu sayede birkaç gün içerisinde ayrışan, dekole olan retina yerine yapışır. Bu yapışmayı takiben, yırtık çevresi lazerle kapatılabilir.

Vitrektomi; daha çok diyabet, travma gibi dev yırtıklı dekolmanların izlendiği hastalara uygulanır. Burada tüm göz içinden boşaltılır, retinanın çekilmesi ve gerilmesi ortadan kaldırılır. Bazı hastalarda ikinci veya üçüncü ameliyatlar gerekebilir.

Retina Dekolmanı Simülatörü

 Retina Dekolmanının hastada görmeyi nasıl etkilediğini görmek için yukarıdaki simülatörü kullanabilirsiniz.
İmleçi sağ ve sol butonun üzerine getirerek
hastalık gelişimini aşamalar halinde izleyebilirsiniz. Sağ yön hastalığın ilerlemiş yönünü göstermektedir.